2. Rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów

Spis treści

2.1. Konsultacje szkolne

  1. Nauczyciele prowadzą zajęcia dydaktyczne z wykorzystaniem uniwersalnych instrumentów wsparcia (UIW) w bieżącej pracy z uczniami.
  2. Przy zaobserwowaniu braku postępów lub ich nieadekwatności, nauczyciel konsultuje się ze specjalistą (np. pedagogiem specjalnym) i modyfikuje UIW.
  3. Jeżeli pomimo modyfikacji UIW, trudności ucznia nadal występują, nauczyciel wnioskuje o konsultacje szkolne.
    1. Konsultacje szkolne są organizowane w przypadku zaobserwowania u ucznia problemów/trudności w funkcjonowaniu, w szczególności funkcjonowaniu: edukacyjnym, poznawczym, społecznym, komunikacyjnym, emocjonalnym, fizycznym, których nie udało się przezwyciężyć w toku bieżącej pracy na lekcjach.
    2. Konsultacje polegają na zespołowej analizie trudności ucznia w celu zrozumienia ich przyczyn (leżących po stronie ucznia lub jego otoczenia). Umożliwiają zebranie i porównanie informacji
      o funkcjonowaniu ucznia z perspektyw różnych osób oraz stanowią podstawę do zaplanowania strategii działań służących poprawie funkcjonowania ucznia, a także wsparcia w środowisku.
    3. Osoby biorące udział w konsultacjach wybierają jeden lub dwa kluczowe w danym momencie rozwoju ucznia, obszary funkcjonowania, które zostaną wspólnie uznane za priorytetowe do udzielenia wsparcia.
    4. Planowane cele oraz działania służące ich realizacji, uwzględniają wsparcie kierowane do ucznia, ale także nauczycieli, rówieśników, rodziców.
    5. Procedura konsultacji szkolnych znajduje się w załączniku nr 2 do Modelu, wzór formularza konsultacji stanowi załącznik nr 3, natomiast wzór protokołu zamieszony jest w załączniku nr 4. Dokumenty stanowią wzór i powinny być dostosowywane do potrzeb szkoły z uwzględnieniem zagadnień związanych z przeciwdziałaniem nadmiernej biurokratyzacji.
  4. W odniesieniu do uczniów wymagających wsparcia na podstawie rozpoznania dokonanego przez nauczycieli i specjalistów w szkole, ocena funkcjonalna dokonywana jest w trybie konsultacji szkolnych:
    1. Szkoła prowadzi konsultacje szkolne w odpowiedzi na wnioski, informacje zgłaszane przez osoby wymienione w paragrafie 5 rozporządzenia w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej8, na wniosek samego ucznia lub jego rówieśników.
    2. Konsultacje szkolne są także organizowane po złożeniu przez rodzica opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej lub innej istotnej dla funkcjonowania dziecka dokumentacji.
    3. Decyzję o przeprowadzeniu konsultacji podejmuje dyrektor, który wyznacza ich Koordynatora i w porozumieniu z nim, informuje rodziców, wybranych nauczycieli, pracowników szkoły i jeżeli jest taka potrzeba: pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznej.
    4. Koordynator przekazuje uczestnikom spotkanie „Formularz konsultacji szkolnych”, udziela informacji o sposobie jego wypełnienia, wyznacza datę spotkania, biorąc pod uwagę możliwości czasowe rodziców (formularz konsultacji szkolnych – załącznik nr 3 do MDS).
    5. Koordynator prowadzi spotkanie konsultacyjne i przygotowuje protokół z konsultacji, zgodnie z procedurą konsultacji szkolnych (zawartą w załączniku nr 2 do MDS). Protokół zawiera ustalenia dotyczące działań, które będą realizowane przez poszczególne osoby, i jest dołączany do teczki ucznia. Wzór protokołu znajduje się w załącznik nr 4 do MDS.
    6. Nieobecność rodziców, którzy zostali poinformowani o terminie spotkania, nie wstrzymuje konsultacji szkolnych.
    7. Jeśli uczeń nie uczestniczy w konsultacjach, należy wskazać osobę odpowiedzialną za poinformowanie go o zaplanowanych działaniach.
    8. Wsparcie planowane jest na czas określony, nie dłuższy jednak niż 6 miesięcy.
    9. Jeżeli w wyniku konsultacji szkolnych ustalono, że uczeń wymaga uczestnictwa w indywidualnych lub grupowych zajęciach z pomocy psychologiczno-pedagogicznej, dyrektor informuje rodzica o formie, terminie i wymiarze czasowym tych zajęć. Korzystanie z w/w form pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne i wymaga zgody rodzica.
    10. Dyrektor, na podstawie planu pomocy, zapisanego w protokole, przydziela obowiązek prowadzenia zajęć z uczniem nauczycielom lub specjalistom według ich kwalifikacji, dokonując zmian w arkuszu organizacji szkoły.
    11. Organ prowadzący akceptuje aneks do arkusza organizacji i jeżeli jest to konieczne, przekazuje dodatkowe środki na organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
    12. Po upływie terminu, na jaki zaplanowano wsparcie, przeprowadza się kolejne konsultacje szkolne w celu oceny efektywności i ewentualnej modyfikacji działań bądź wprowadzenia działań dodatkowych lub podjęcia decyzji o zakończeniu wsparcia.
  5. W odniesieniu do uczniów, dla których opracowuje się IPET, uczęszczających zarówno do oddziałów ogólnodostępnych, integracyjnych, jak i specjalnych, ze względu na ścisłe połączenie oddziaływań dydaktycznych, rewalidacyjnych i specjalistycznych, dopuszcza się dostosowanie procedury konsultacji szkolnych poprzez włączenie wybranych jej elementów do prac zespołów opracowujących i dokonujących ewaluacji Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia i/ lub innych zespołów nauczycieli, powołanych w szkole.

2.2. Wielospecjalistyczna Ocena Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) oraz wsparcie wynikające z Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET) oraz Indywidualnego Planu Zajęć (IPZ)

  1. W odniesieniu do uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ocena funkcjonalna prowadzona jest jako wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia (WOPFU).
  2. Rozpoznawanie indywidualnych potrzeb edukacyjnych odbywa się we współpracy nauczycieli i specjalistów w szkole z: rodzicami uczniów, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, która wydaje w tym zakresie opinie lub orzeczenia.
  3. W szkole wdrożono zasady tworzenia WOPFU, IPET, IPZ, zgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. 2020 poz. 1309) oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2023 poz. 1798)
  4. W pracach zespołu przygotowującego IPET, IPZ I WOPFU9, a także w spotkaniach zespołów nauczycieli i specjalistów, uczestniczą nauczyciele i specjaliści prowadzący z uczniem zajęcia dydaktyczne, rozwijające zainteresowania, rewalidacyjne i z pomocy psychologicznej, wychowawcy świetlic szkolnych i, wychowawcy grup wychowawczych, a także rodzice oraz na ich wniosek również inne osoby10.
  5. Zespół opracowuje WOPFU na podstawie diagnozy i zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, opinii i dokumentów przekazanych przez rodziców, wywiadów z rodzicami, diagnoz i obserwacji realizowanych w szkole.
  6. IPET jest opracowywany na podstawie WOPFU w terminie do 30.09 roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna naukę w szkole lub 30 dni od daty wpływu orzeczenia.
  7. Rodzice otrzymują kopie opracowanych WOPFU i IPET.
  8. W IPET określa się wymagania edukacyjne i dostosowania w tym zakresie.
  9. W IPET precyzyjnie rozgranicza się zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i o charakterze socjoterapeutycznym od zajęć z pomocy psychologiczno – pedagogicznej.
  10. IPET zawiera listę wyposażenia niezbędnego do realizacji wsparcia.
  11. W IPET określa się dostosowania realizowane w trakcie zajęć dydaktycznych, z uwzględnieniem każdego przedmiotu o wskazaniem, czy wymagają one udziału innej osoby – jeśli tak, to w jakim zakresie.
  12. IPET zawiera informacje dotyczące wymiaru wsparcia udzielanego uczniowi przez przydzielonego do oddziału odpowiednio: nauczyciela współorganizującego, specjalistę, pomoc nauczyciela. Informuje także, kto udziela uczniowi wsparcia w trakcie zajęć, na których odpowiednio: nauczyciel współorganizujący, specjalista, pomoc nauczyciela nie jest obecny.
  13. Jeżeli do oddziału ucznia nie został przydzielony nauczyciel współorganizujący proces kształcenia, specjalista, pomoc nauczyciela, inna osoba – zgodnie z potrzebami uczniów i przepisami prawa oświatowego, w IPET wskazuje się, jaka osoba będzie wspierać ucznia w związku z realizacją jego potrzeb, i w jakim zakresie.
  14. IPET jest modyfikowany według potrzeb wynikających z funkcjonowania ucznia, na podstawie wyników WOPFU.

Bibliografia

  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej
    w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1798).
  2. § 6 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r., poz.1309).
  3. Inne osoby: lekarz, psycholog, pedagog, logopeda, inny specjalista na podstawie § 6 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1309).